Paracetamol – Lưỡi hái tử thần nếu dùng không đúng

Tai biến do dùng thuốc là một cấp cứu thường gặp. Ngay cả đối với các thuốc tưởng như lành tính thì cũng có thể gây nên những tác hại khó lường. Paracetamol là một loại thuốc hạ sốt giảm đau thông thường và khá an toàn đối với đa số người bệnh. Tuy nhiên, nó cũng là lưỡi hái tử thần với trường hợp bệnh nhân quá mẫn cảm với thuốc hoặc dùng thuốc quá liều, không đúng chỉ định.

Tưởng lành hóa dữ

Khi nhớ lại trận ốm cách đây hơn một năm, chị N.T.T.H. ( TP. Hà Nội ) vẫn còn cảm xúc sợ hãi. Lần ấy tưởng chỉ sốt virut đơn thuần mà chị suýt bị hỏng gan chỉ vì dùng thuốc hạ sốt .
Có nhiều chế phẩm chứa hoạt chất paracetamol.

Có nhiều chế phẩm chứa hoạt chất paracetamol.

Chị H. kể, khi bị sốt cao, đau đầu 2 ngày, chị đi khám bệnh thì được chẩn đoán là sốt virut, bác sĩ có chỉ định cho uống viên hạ sốt paracetamol 500 mg / lần cách 4-6 giờ uống 1 viên, nếu sốt 5 ngày không hết thì đi khám lại. Sốt đến 7 ngày đi khám lại, chị vẫn được chẩn đoán là sốt do virut, ngoài uống thuốc hạ sốt, vitamin, truyền dịch chị không phải dùng thêm bất kể loại thuốc nào khác. Đến khi uống viên hạ sốt efferacgan codein 500 mg sủi mà chị H. không thấy hạ sốt được là bao nhiêu, chị tự ý uống 2 viên panadol cafein 500 mg x 2 v / lần mới thấy bớt sốt. Uống thuốc như vậy trong 3 ngày, mỗi ngày 5-6 lần, chị H. thấy đau đầu kinh hoàng, không ngủ được, đau tức vùng bụng, nôn nhiều, hoa mắt chóng mặt chị mới tới Khoa Truyền nhiễm – Bệnh viện Bạch Mai để khám bệnh …
Tại đây, sau khi làm những xét nghiệm máu, xét nghiệm công dụng gan, chị H. được bác sĩ chẩn đoán là viêm gan cấp do paracetamol. Chỉ số men gan của chị lên cao hơn rất nhiều lần so với giá trị thông thường đồng thời xét nghiệm những tính năng khác của gan đều rối loạn : bilrubin tăng cao > 300 umol / l, tỷ suất prothrombin giảm chỉ còn < 50 %. Kết quả siêu âm gan của chị H. cho thấy gan của chị có hiện tượng kỳ lạ nhu mô gan không đồng đều . Rất may, sau một tuần điều trị tích cực, tình hình sức khỏe thể chất của chị H. dần khỏe lại, men gan hạ thấp dần về với mức bảo đảm an toàn, công dụng gan đã có tín hiệu hồi sinh, chị H. thoát hiểm trong gang tấc và như mong muốn là không để lại di chứng gì trên gan. Nhưng phải 3 tháng sau đó, sức khỏe thể chất của chị H. mới khởi đầu tạm ổn. Cũng kể từ đó, mỗi lần phải dùng thuốc gì, chị H. đều rất thận trọng, đặc biệt quan trọng là khi phải dùng thuốc hạ sốt giảm đau paracetamol chị lại nơm nớp lúng túng cho cái gan của mình ...

Vì sao ngộ độc?

Theo PGS.TS. Trịnh Thị Ngọc, nguyên Trưởng khoa Truyền nhiễm – Bệnh viện Bạch Mai thì những trường hợp tai biến do dùng thuốc như chị N.T.T.H. cũng không phải là hiếm gặp. Có nhiều bệnh nhân để lại những di chứng nặng nề mãi về sau. Trường hợp của chị H. đã rất suôn sẻ vì công dụng gan đã được hồi sinh trọn vẹn .
PGS.TS.Ngọc cũng cho biết, paracetamol là một loại thuốc hoàn toàn có thể coi là lành tính, được bán thoáng đãng trên thị trường mà không cần đơn của bác sĩ. Nhưng không vì thuốc “ lành ” mà hoàn toàn có thể sử dụng bừa bãi. Thực tế đã có nhiều bệnh nhân bị ngộ độc thuốc, nhẹ thì gây viêm gan cấp tính, nặng hoàn toàn có thể dẫn tới tử trận. Trong trường hợp của chị H., uống thuốc giảm đau hạ sốt paracetamol lê dài tới hơn 10 ngày tại nhà không đến bệnh viện để được theo dõi, lại dùng liều lượng lớn khiến quy trình chuyển hóa trong khung hình không thích ứng, tạo ra một chất có tên gọi benzoquinoneimin ( NAPQI ) gây độc với gan .
Ngộ độc paracetamol xảy ra khi uống một lượng lớn thuốc trong một thời hạn ngắn hoặc sử dụng paracetamol lê dài không đúng cách. Ở người ngộ độc paracetamol thường có những triệu chứng căng thẳng mệt mỏi, không dễ chịu, chán ăn, nôn hoặc buồn nôn, hoàn toàn có thể đau hạ sườn phải, vàng da ; xét nghiệm có tăng men gan, tăng bilirubin, rối loạn đông máu ; ở những trường hợp nặng hơn hoàn toàn có thể thấy suy thận và bệnh lý não gan ; thậm chí còn hoàn toàn có thể tử trận do suy đa tạng. Nếu bệnh nhân sống thì công dụng gan phục sinh trọn vẹn, tổ chức triển khai gan lành trở lại, không để lại dấu vết xơ hóa .

Vì vậy, dù paracetamol là thuốc có nhiều trên thị trường, người bệnh phải thận trọng khi dùng thuốc, dùng đúng chỉ định, đúng liều dưới sự kê đơn và theo dõi của bác sĩ.

Thu Hà

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *